16 Haz 2021

Sürdürülebilir Kalkınma Raporu 2021

Sürdürülebilir Kalkınma Raporu 2021

Yeni Rapor, COVID-19’un BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarında İlerlemeyi Tersine Çevirdiğini bildirmekte, Gelişmekte Olan Ülkelere Artan Mali Alan İhtiyacına Dikkat Çekerek Desteğe Davet Etmekte

“2030 için Küresel Amaçlar”da gerçekleşen ilerlemeyi SKA Endeksi ve Gösterge Tabloları ile izleyen Sürdürülebilir Kalkınma Raporu (SKR) 2021 bugün yayınlanıyor. Yıllık Rapor, Birleşmiş Milletler Üyesi 193 ülke Devlet Başkanı tarafından 2015’te kabul edilen Küresel Amaçlar’daki ilerlemenin ilk kez tersine döndüğünü gösteriyor. Rapor, Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı (SDSN) Başkanı Prof. Jeffrey Sachs liderliğindeki bir grup yazar tarafından kaleme alındı. Cambridge University Press tarafından yayımlanan rapor, COVID-19’un Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) üzerindeki kısa vadeli etkilerini özetlemekte ve SKA’ların iyileşmeye / toparlanmaya nasıl yardımcı olabileceğini açıklamaktadır.

 

Columbia Universitesi Sürdürülebilir Kalkınma Merkezi ve SDSN Ağı Global Başkanı ve Sürdürülebilir Kalkınma Raporu 2021 Raporu başyazarı Prof. Dr. Jeffrey Sachs, 2021 Raporu’na ilişkin görüşlerini şu şekilde özetlemekte:

 

“2015 yılında kabulünden bu yana Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nda ilk kez 2020 yılında genel bir gerileme kaydedildi. COVID 19 salgını sadece küresel bir sağlık acil durumu değil, aynı zamanda bir sürdürülebilir kalkınma krizi yarattı. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nda yeniden ilerlemenin sağlanması için, gelişmekte olan ülkelerin küresel vergi reformu ve çok taraflı kalkınma bankaları tarafından genişletilmiş finansman yoluyla mali alanda önemli bir artışa ihtiyacı bulunmaktadır. Mali harcamalar altı temel SKA dönüşümünü desteklemelidir: herkes için kaliteli eğitim, evrensel sağlık imkanı, temiz enerji ve sanayi, sürdürülebilir tarım ve arazi kullanımı, sürdürülebilir kentsel altyapı ve dijital teknolojilere evrensel erişim.”


Rapor:

Sachs, J., Kroll, C., Lafortune, G., Fuller, G., Woelm, F. (2021). The Decade of Action for the Sustainable Development Goals: Sustainable Development Report 2021. Cambridge: Cambridge University Press.

Rapora erişim için:

İnternet Sitesi: [CUP Website] & https://www.sdgindex.org

Veriler: https://dashboards.sdgindex.org


Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın uluslararası toplum tarafından kabul edildiği 2015 yılından bu yana, SKA Endeksi ilk kez 2020’de düştü.

COVID-19 salgını, dünyanın her yerinde sürdürülebilir kalkınma konusunda bir gerilemeye neden olmuştur. Küresel olarak SKA performansındaki düşüş, büyük ölçüde artan yoksulluk oranları ve işsizlikten kaynaklanmaktadır. Uluslararası istatistiklerdeki zaman gecikmeleri nedeniyle verilerdeki bu gerileme önemsenmemiş olabilir. Ancak sürdürülebilirlik gündemindeki bu gerileme, sağlam politikalar ve güçlü küresel işbirliği ile iyileştirilerek; önümüzdeki on yılda SKA ilerlemesi eski haline getirilebilir ve hızlandırabilir. Rapor, ülkelerin SKA’ları kullanarak daha iyi bir “gelişim sağlamaları ” konusunda ayrıntılı bir çerçeve sunmaktadır. Önceki yıllarda olduğu gibi 2021 SKA Endeksinin ilk üç sırasında Finlandiya, İsveç ve, Danimarka yer almaktadır. Finlandiya, aynı zamanda Mart 2021 tarihli Dünya Mutluluk Raporu’nda yer alan Gallup Dünya Anketi verilerine göre dünyanın en mutlu ülkesi olmuştur. Ancak, Finlandiya ve İskandinav ülkelerinin de bazı SKAları gerçekleştirme konusunda önemli güçlükler yaşadığı ve 2030 itibarıyla bütün SKAları gerçekleştirmelerini sağlayacak bir yolda olmadıkları tespit edilmiştir.

Gelişmekte olan ülkelerde mali alan[1] artırılmasına acil ihtiyaç

Düşük gelirli gelişmekte olan ülkeler (low-income developing countries), SKAlar ile  uyumlu acil müdahale ve yatırım odaklı kurtarma planlarını finanse etmek için mali imkanlardan yoksundur. COVID-19, düşük gelirli gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimdeki sınırlı kapasitesini net bir şekilde görünür kılmıştır. Yüksek gelirli ülkeler pandemiye bağlı olarak yoğun bir borçlanma gerçekleştirirken, düşük piyasa kredibiliteleri nedeniyle düşük gelirli gelişmekte olan ülkeler aynı imkanlardan yararlanamamıştır. Yüksek gelirli ve düşük gelirli ülkelerin mali alanı arasındaki farkın kısa vadeli en önemli sonucu, zengin ülkelerin pandemiden fakir ülkelere göre daha hızlı kurtulmalarının muhtemel olmasıdır. Rapor, düşük gelirli gelişmekte olan ülkelerin mali alanlarının artırılması için şu önerilerde bulunmaktadır:

(1) Özellikle düşük gelirli gelişmekte olan ülkeler için likidite iyileştirilmesinin gerçekleşeceği daha gelişmiş küresel para yönetimi

(2) Çeşitli küresel vergi reformlarıyla desteklenen iyileştirilmiş vergi tahsilatı

(3) Uzun vadeli kalkınma finansmanını desteklemek için çok taraflı kalkınma bankalarının (Multilateral Development Banks – MDB’ler) finansal aracılığında artış

(4) Borç indirimi

 

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları için Eylem On Yılı, Çok Taraflı Güçlü bir Sistem Gerektiriyor

Pandemilerin yanı sıra iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik krizi de dahil olmak üzere küresel zorluklar, çok taraflı güçlü bir sistem gerektiriyor. Bugün çok taraflı sistemin etkin bir şekilde çalışması için her zamankinden daha fazla desteklenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. 17. Sürdürülebilir Kalkınma Amacı (SKA 17 – Hedefler için Ortaklıklar) kapsamında yer alan uluslararası işbirliği; pandemiden olumlu bir şekilde çıkışı ve sürdürülebilir, kapsayıcı ve esnek bir toparlanmayı hızlandırabilir. COVİD 19 pandemisinden alınacak dersler, uluslararası toplumun diğer küresel risklere hazırlanmak, müdahale etmek ve bunlardan kurtulmak için var olan imkanlarını güçlendirmesinin anahtarı olacaktır.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşmak küresel bir sorumluluktur. Yerel stratejiler SKA’lara ulaşmak üzere bu anlayışla kurgulanmalı; diğer ülkeler üzerinde olumsuz etkiler (veya negatif spillovers- olumsuz yayılmalar) yaratmaktan kaçınılmalıdır. Rapor, yüksek gelirli ülkelerin ve OECD ülkelerinin, özellikle sürdürülemez tedarik zincirleri, taban erozyonu ve kâr değişimi yoluyla büyük olumsuz yayılmalar yaratma eğiliminde olduğuna işaret etmektedir. Yayılmalar anlaşılmalı, ölçülmeli ve dikkatli bir şekilde yönetilmelidir.

 

Sürdürülebilir Kalkınma Raporu 2021’in Diğer Bulguları

Doğu ve Güney Asya, hem 2010’dan beri hem de 2015’te SKAların kabul edilmesinden bu yana, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının gerçekleştirilmesinde diğer tüm bölgelerden daha fazla ilerleme kaydetmiştir. 2015’ten bu yana SKA Endeksi puanında en fazla ilerleme kaydeden üç ülke Bangladeş, Fildişi Sahili ve Afganistan’dır. En fazla ilerleme kaydeden ülkelerden bazıları da daha düşük taban noktasından başlamıştır. Buna karşılık, en büyük gerilemeyi üç ülke Venezuela, Tuvalu ve Brezilya’dır.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları için ifade edilen siyasi destek ile Amaçların stratejik kamu politikası süreçlerine entegrasyonu arasında bazı farklılıklar gözlemlenmiştir. Hükümetlerin SKAların gerçekleştirilmesine yönelik çabalarına ilişkin SDSN 2021 Anketi, ankete katılan ülkelerin yarısından azının (48 ülkeden 20’si) son resmi bütçe belgelerinde SKA’lardan bahsettiğini veya ilgili terimleri kullandığını ortaya koymaktadır. Ülkelerin SKA dönüşüm politikalarını izleyen kurum ve kuruluşlar, yönetimlere taahhütlerinin ötesine geçme konusunda yardımcı olabilir.

SKA’ların kabul edilmesinin üzerinden beş yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen, özellikle SKA 4 (Kaliteli Eğitim), SKA 5 (Toplumsal Cinsiyet Eşitliği), SKA 12 (Sorumlu Tüketim ve Üretim), SKA 13 (İklim Eylemi) ve SKA 14 (Su Altındaki Yaşam) gibi birçok SKA’da ülke kapsamı ve güncelliği açısından resmi istatistiklerde önemli boşluklar devam etmektedir.

2015 yılından bu yana yıllık olarak yayımlanan Sürdürülebilir Kalkınma Raporu, tüm Birleşmiş Milletler üyesi devletlerin SKA’lar konusundaki performansını izlemek ve sıralamak için en güncel verileri sağlamıştır. Cambridge University Press tarafından yayınlanan resmi olmayan bir izleme aracı olarak Sürdürülebilir Kalkınma Raporu, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’ndaki gerçekleşmeleri  izlemeye yönelik resmi çabaları tamamlayıcı niteliktedir.

 

Türkiye 

Sürdürülebilir Kalkınma 2021 Raporu’na göre, Türkiye 165 ülke arasında 70.4 endeks puanı ile 70. sırada yer alıyor. Türkiye’nin 17 hedefin gerçekleştirilmesi yönünde hızlı adımlar atması gerektiğine işaret eden raporda; yoksulluğun ve açlığın sona erdirilmesi, sağlıklı bireyler, nitelikli eğitim, temiz su ve sıhhi koşullar, sürdürülebilir şehirler, sorumlu tüketim ve üretim ve hedefler için ortaklıklar başlıklarında bir ilerleme içinde olduğu kaydedilmekte. Türkiye’nin; toplumsal cinsiyet eşitliği, insana yakışır iş ve ekonomik büyüme, sanayii, yenilikçilik ve altyapı, eşitsizliklerin azaltılması, iklim eylemi, sudaki yaşam, karasal yaşam, barış ve adalet başlıklarında 2030 hedeflerine ulaşmak için çalışmalarını hızlandırması gerektiğine vurgu yapılıyor.

Göstergelerin Türkçesi için tıklayınız.


[1] Mali alan; bir devletin mali sürdürülebilirliğine herhangi bir zarar verilmeden, ulaşılması hedeflenen bir amaç doğrultusunda kaynak sağlanmasına olanak tanıyan bütçe imkânları olarak tanımlanabilmektedir (Eroğlu &  Maraş, 2019)

Bir cevap yazın